Nie jestem aktywistką. O książce „On Abortion” Laii Abril

„On Abortion” zaczyna się od wycinków z XIX-wiecznej prasy, w której m.in. Pani Birds oferuje kobiece pigułki ‘odnawiające’ pochodzące z Niemiec, a dostępne przy ulicy Duane. Pojawia się także Pani Restell, nowojorska aborcjonistka, która wraz z mężem w latach 1840-1850 dokonywała zabiegów na rogu Piątej Alei. Swoją drogą ta druga zbiła na nielegalnym biznesie spory majątek i do dziś jest wymieniana w przewodnikach turystycznych jako atrakcja miasta. Kończy na nieco mniej eleganckich – kolorowych wizytówkach gwarantujących kobietom naturalne opóźnienie miesiączki. 

Laia Abril skończyła dziennikarstwo w Barcelonie, potem studiowała fotografię w International Center of Photography w Nowym Jorku. Łącznie opublikowała sześć photobooków, w tym głośną, wydaną przez Dewi Lewis The Epilogue o 26-letniej kobiecie, która zmarła w wyniku bulimii. Abril jako dziecko nie dostała aparatu od dziadka, ale od dziecka chciała zostać prywatnym detektywem. Wspominam o tym, ponieważ On Abortion, który jest pierwszym rozdziałem długoterminowego projektu zatytułowanego A History of Misogyny to photobook podobnie jak chociażby Monsanto Mathieu Asselina czy Negative Publicity Edmunda Clark i Croftona Blacka, który wstrzela się w trend książek fotograficznych, dla których fotografia nie jest wystarczająca, by zwizualizować problem, w czego efekcie powstaje książka, gdzie dostajemy bezpośredni dostęp do akt spraw, dokumentów lub archiwalnych zdjęć. 

Nie wiedząc czemu zupełnie pominięta w Polsce książka Abril jest uderzająca przede wszystkim pod względem konstrukcji. Podzielona na trzy rozdziały pozwala nam przejść przez zdjęcia przyrządów, które dwa wieki temu służyły do przerywania ciąży, by następnie bezpardonowo zabrać nas do opowieści kobiet po aborcji, kończąc na dramatycznych sprawach osób, które zostały oskarżone o morderstwo lub kobiet, które z powodu próby aborcyjnej były maltretowane psychicznie i fizycznie.

Oddając głos kobietom, Hiszpanka ucieka od wszelkich moralizatorskich bredni, daje jednak do zrozumienia za pośrednictwem ich historii oraz przytłaczających kontrastowością czarno-białych zdjęć i zabiegów graficznych, w których obraz skrywa tekst opisujący ‘domowe’ sposoby na pozbycie się płodu, że aborcja dalece odbiega od codziennych, trywialnych decyzji, ale pozostaje niesamowicie trudnym i traumatycznym wyborem.

Wtedy problemy, z którymi borykały się kobiety próbujące kontrolować swoją rozrodczość, miały charakter medyczny i technologiczny. Obecnie żyjemy w erze technologii, a problemy, z jakimi borykają się kobiety, są związane z polityką i religią. W wielu krajach, w których aborcja jest nadal nielegalna, muszą uciekać się do procedur zagrażających życiu. Więc dla nich nic się nie zmieniło.

Kobiety w książce Abril nie są ofiarami aborcji, ale są ofiarami systemu, który nie daje im podstawowego poczucia bezpieczeństwa, co dobitnie pokazuje inscenizowana fotografia zatytułowana Hippocratic Betrayal (Zdrada Hipokratesa) ilustrująca przypadek 19-letniej Brazylijki, która trafiła do szpitala z silnymi bólami brzucha po zażyciu nielegalnej tabletki aborcyjnej. Po wyleczeniu lekarz wezwał policję, oznajmiając, że dokona autopsji płodu, jeśli dziewczyna nie przyzna się do aborcji. Została ona przykuta do łóżka i uwolniona dopiero po wpłaceniu kaucji w wysokości 200 funtów. 

W swoim długoterminowym projekcie o historii mizoginii artystka poświęca miejsce również na historię praw kobiet i kulturę gwałtu, jednocześnie twardo zaznacza:

Nie jestem aktywistką. Nie próbuję nikogo zmieniać ani naprawiać sytuacji, ponieważ nie mam takiej mocy, ale może mam moc, by rzucić trochę światła na historie, które nigdy nie miały szansy być usłyszane. 

On Abortion daje odbiorcy choć jest dwuwymiarowym obrazem, nie pozwala przybrać pasywnej postawy, a jednocześnie nie tworzy infantylnej walki o lepsze i gorsze argumenty. Książka Abril jest po prostu fotografią, która reaguje i zmusza do konfrontacji z tematem, od którego uciec się nie da. 

Materiały dzięki uprzejmości Dewi Lewis Publishing.

Autorka: Laia Abril
Tytuł: On Abortion: And the Repercussions of Lack of Access
Miejsce wydania: Manchester
Data wydania: 18 stycznia 2018
Autorka fotografii: Laia Abril
Autorka tekstu: Laia Abril
Język: Angielski
Opracowanie graficzne: Laia Abril, Ramon Pez
Wydawca: Dewi Lewis Publishing
Liczba stron: 196
Format: 24.5 x 18.8 cm
Oprawa: twarda
Technika druku: offset
Nakład: –
ISBN: 978-1-9113062-4-5