Jak wyglądać naturalnie na zdjęciach? Recenzja photobooka Beaty Barteckiej i Łukasza Rusznicy

How to look natural in photos to opowieść o fotograficzności w kontekście historii, nie byle jakiej, czarnej karcie Polski, która długo nie chciała powiedzieć ludziom co skrywa. Książkę Beaty Barteckiej i Łukasza Rusznicy, odkrywamy tak jak historię – stopniowo. Rytm zdjęć na rozkładówkach, niesłychanie płynny i zawiły, 

przeprowadza nas przez coraz intensywniejsze, archiwalne obrazy. Jednak ich prawdziwa moc ujawnia się w połączeniu – zatrważających fotografii z ich notatkami oraz studium Tomasza Stempowskiego. 

Pierwotne przeznaczenie fotografii bez wątpienia nie obejmowało umieszczenia ich w książce jak ta. Zdjęcia służące jako dowód w sprawie mającej na celu uciszyć społeczeństwo, a jednocześnie utorować drogę peerelowskiej władzy do osiągnięcia jej celu, bezsprzecznie w książce How to look natural in photos „zmieniły obóz” i z dokumentu stały się po prostu fotografią. Z bardziej  i mniej konkretnych obrazów wyłania się spójna opowieść o wysmakowanym rytmie. Na początku widzimy przede wszystkim wizualną moc oraz niepodległość medium, które są niezależne od intencji fotografa. Jednak później dochodzimy do szczegółowo przeprowadzonego opisu zdjęć i widzimy opowieść ukazaną pod nowym kątem, jaką na koniec wzbogaca studium Tadeusza Stempowskiego.

A zatem: Czy fotografia słucha? A jeśli się słucha to kogo? Otoczenia, prawdy czy fotografa?  Pierwszym spostrzeżeniem było to, że zdjęcia robione w celach czysto informacyjnych czy pragmatycznych są niekonkretne, pasujące i niepasujące do wszystkiego. Czy faktycznie patrzymy oczami ówczesnego aparatu władzy? A może oglądamy ich portret? Portret ich czynu, tragiczno– groteskowej organizacji, budowanej metodą prób i błędów (które tak dużo mogły kosztować obywatela)? Czy wreszcie skonstruowany w książce dziki rytm i wiążący się z nim chaos, pełen niedopowiedzeń nie portretuje w sposób najczytelniejszy autorów przedstawianych nam obrazów? A może fotografia jest ponadto – stawiając na pierwszym miejscu swoją moc oddziaływania, utrwalania tragicznych skrawków rzeczywistości. 

Dla mnie, jako wnuczki więźnia politycznego i studentki fotografii, jest to opowieść na dwóch płaszczyznach, bowiem patrząc na tę książkę widzę urzeczywistnienie opowieści, które znam od dziecka, ale jednocześnie dostrzegam obraz wymykający się i podążający swoimi ścieżkami – ciężko określić, która z tych płaszczyzn przebija się ponad drugą. 

Autorzy: Beata Bartecka, Łukasz Rusznica
Tytuł:  How to look natural in photos
Miejsce wydania: Wrocław
Data wydania: 2021 
Autor tekstu towarzyszącego: Tomasz Stempowski
Język: polski, angielski
Opracowanie graficzne: Joanna Jopkiewicz ( Grupa Projektor )
Edycja i sekwencja zdjęć:  Beata Bartecka, Łukasz Rusznica
Wydawca: Ośrodek Postaw Twórczych (OPT) & Palm Studios
Liczba stron: 304
Format: 26,4  x 20 cm
Oprawa: twarda
Nakład: 500
ISBN: 978-83-917373-5-4